ALLES OVER DE BRITS KORTHAAR deel 1
Ware het in de zeventiger en tachtiger jaren, dat de Perzisch Langhaar zich in een enorme populariteit mocht verheugen; met name de 20 jaar erna is die rol min of meer door de Brits Korthaar overgenomen.
Misschien vindt menigeen, dat jammer, maar in feite is het eigenlijk nog niet zo verwonderlijk. Immers de fokstandaard voor de Pers evolueerde naar een steeds kleiner langhaartype met een steeds langer wordende vacht met dito onderhoudsproblemen en met een kop, die van voren en van achteren zo plat mogelijk diende te zijn en waarbij het neusje nagenoeg als xe9xe9n ononderbroken lijn met het voorhoofd werd meegefokt. Veel fokkers van de aloude Pers vonden dit Amerikaanse type met de steeds hoger zittende neus gewoon niets en stopten met de fok of bleven zich verzetten door het fokken van de oude types. Het koperspubliek heeft dit eigenlijk allemaal nooit zo heel erg goed begrepen, maar trok heel begrijpelijk en praktisch wel haar conclusies. Een Brits Korthaar is in feite een kortharige versie van het oude type Pers en daardoor veel gemakkelijker in onderhoud. In vrij korte tijd werd de goedmoedige, gemakkelijk te houden Brits Korthaar heel populair en mede door het enthousiasme van de fokkers is de variatie in kleuren zo veel uitgebreider geworden, dan er ooit bij de Pers gefokt was. Sinds enkele jaren verschijnen er ook steeds meer langhaar-varianten van de Brit op shows en het lijkt nog een kwestie van tijd of deze kan misschien als Brits Langhaar het oude Perzentype weer in volle glorie laten herrijzen. Ik fok al meer dan 25 jaar Britten en ik heb de glorieuze zegetocht van het ras en de verovering van de harten van liefhebbers en fokkers, zoals ik dus van nabij mogen meemaken
Tegenwoordig zijn er in de Brit de volgende kleurgroepen te onderscheiden
1. De klassieke effen (solid of self) kleuren (zwart, wit, blauw, chocolate, lilac, rood, crxe8me en torties) en sinds januari 2007 ook aangevuld met cinnamon (kaneel) en fawn (beige).
2. Tabbies (spotted, mackerel, blotched en ticked)
3. Silvers (smoke effen of solid, tabby silvers, shaded silvers, tipped silvers (chinchilla) en goldens)
4. Colourpoints
5. Particolours (met 50% wit, harlekijn en van)
De belangstelling voor de Brit is internationaal gezien verreweg het populairst in de kleuren blauw en black silver met name in de varixebteit tabby blotched.
Ik herinner me nog de opmerking van een bezoekster van een show, die voor een kooi met black tabby Britten stond en me vroeg: x93Meneer en waar zitten nu eigenlijk de raskatten?x94 In haar ogen was een tabby maar een gewone huiskat, die je overal op straat zag lopen.
Nee zox92n dikke blauwe, of een Siamees of een Pers, dat waren in haar ogen pas raskatten!
Door de voorkeur van fokkers voor bepaalde kenmerken zoals lichaamsbouw, haarlengte, oogkleur, karakter en vachtkleur zijn de kenmerken van de Brit in de laatste decennia gewoon enorm vooruit gegaan en in een prima standaard vastgelegd. Het is door de uitmuntende fokkerij van de tachtiger en negentiger jaren in het algemeen genomen gewoon een intens plezierig ras geworden.
Het voordeel is, dat het uiterlijk en het karakter van het ras goed voorspelbaar is en er nagenoeg geen uitzonderingen voorkomen. Door deze voorspelbaarheid heeft elke kleur binnen dit ras onder de fokkers op dit moment zo zijn eigen specialisten.
Vacht
De vacht van de Brits Korthaar moet kort en dicht zijn. De vacht mag niet te week of liggend van structuur zijn, maar moet wat de Engelsen zeggen x93crispx94 zijn. De kleur bij de eenkleurige Britten moet dan ook echt xe9xe9nkleurig zijn en het liefst tot op de huid doorkleuren.
Eenkleurige Britten vertonen in hun jeugd wel vaak een vaag tabbypatroon in hun vacht. We noemen dit verschijnsel x93ghostmarkingsx94 of spooktekening. In de meeste gevallen verdwijnt in de zwarte genetica die spooktekening bij het volwassen worden.
Soms blijft het verschijnsel met name in de rode genetica heel eigenzinnig zichtbaar en dan is het natuurlijk geen uitmuntende showkat. In de fokkerij moeten deze katten dus altijd uitgeselecteerd worden.
Bij de rode genetica en de verdunningen is dit verschijnsel nagenoeg niet tot heel moeilijk uit te fokken.
Sommige van deze fokkers nemen soms hun toevlucht tot (tabby) (Abbesijnen) ticked, maar ook de ticking kent zijn zichtbare nadelen.
Karakter
De Brit is een rustige, stoere, erg vriendelijke kat, die erg op zijn huisgenoten (de mens, de hond en de andere katten) is gesteld, maar toch zo zijn eigen gang gaat. Hij is ondanks de hoge aaibaarheidsfactor en teddybeeruiterlijk op enkele uitzonderingen na zeker geen schootkat, maar wel een echt gezellig huisdier, die er met zijn dikke en dichte vacht gewoon lekker uitziet.
De Brit is rustig van aard en heeft een zacht stemgeluid en eist niet voortdurend de aandacht op.
Omdat Britten in het algemeen geen zwerfaard hebben, zijn ze heel goed in huis, op een appartement en/of in een afgesloten tuin te houden. Toch is het een kat met wel degelijk een heel eigen wil. Als een situatie hem niet aanstaat, dan laat hij dat heel goed merken. Indien nodig, werpt hij al zijn gewicht van gemiddeld 5 kilogram en zijn spiermassa in de strijd en dan is het oppassen!
Probeer hem maar eens tegen zijn wil showklaar te maken, de nagels te knippen, de oren of de ogen schoon te maken of x85 een medicijn te geven. Echter je kunt ze heel veel aanleren.
Hoewel Britten rustige katten zijn, spelen ze heel graag met een balletje of met een propje papier. Ook kun je ze soms leuk leren te apporteren.
DE GESCHIEDENIS VAN DE BRITS KORTHAAR IN NEDERLAND
In de zestiger jaren zien we de eerste Europees Kortharen, zoals de Brit toen nog werd genoemd. De eerste fokker in Nederland was Mw. Vis-Hulshof uit Hardinxveld. Ze had de catterynaam De Pleisterplaats. Mw. Vis had ooit een blauw poesje gekocht dat was voortgekomen uit een blauwe huispoes en een blauwe Perzische kater. Dit poesje Bera van de Eilanden was geboren in 1968, en werd gedekt door de Franse blauwe Chartreux kater Puy Leveque dx92Andeloya.
Mw, Vis aarzelde ook niet om Perzen te gebruiken voor haar fok. De Perzenfokkerselite van toen vond dat hoogst ongepast en verklaarden haar vrijwel direct ongeveer tot persona non grata! Pas toen ze een echte Brits korthaar blauwe kater Pensylva Gay Cavalier (geboren in 1971) uit Engeland importeerde, kwamen de gemoederen weer wat tot rust. Dochters van hem werden o.a. Helga van de Pleisterplaats en Josephine van de Pleisterplaats.
Cattery de Pleisterplaats had dus goed voorwerk gedaan en ook veel belangstelling gewekt voor de blauwe Brit en er volgden heel logisch enkele andere belangrijke fokkers, die zich ook voor dit x93onbekendex94 dus tot dan onbeminde ras gingen inzetten.
Als gevolg van de belangstelling voor de blauwe Brit volgden vele importen, zowel een wat ronder type uit Engeland en de wat compactere kleinere American Shorthair uit Amerika. En er verschenen nu ook andere kleuren, zoals de crxe8me en de blue tortie Britten. Hoewel de kleur crxe8me heel moeilijk te fokken was, wisten enkele Nederlandse fokkers op de duur toch nagenoeg streeploze x93koelex94 crxe8me katten te fokken. Helaas was dit maar heel tijdelijk vol te houden en zie je tegenwoordig deze koele, streeploze kleur weer heel zelden op tentoonstellingen.
Uit de combinatie van de kleuren crxe8me en blauw ontstonden wel steeds meer schildpad (= tortie) poezen. Deze poezen waren niet alleen heel belangrijk voor de kleur crxe8me, maar ook heel belangrijk voor de kleur blauw. De hiervoor besproken kleuren behoren alle tot de effen kleuren. Hiertoe behoren behalve blauw ook de kleuren: wit, zwart, chocolate, lilac, rood en crxe8me, cinnamon en fawn. Bij deze groep behoren natuurlijk ook alle tortie (= schildpad)kleuren. Al deze kleuren hebben gouden of oranje ogen, behalve de witte exemplaren. Die komen ook voor met blauwe of met twee ongelijk gekleurde ogen als odd-eyed katten.
xc9xe9n van de mooiste kleuren in de Britten vind ik op dit moment de kleur lilac en de jongste afleiding hiervan: het warme zandkleurtje fawn. De eerste kleur is pas in de tachtiger jaren ontstaan uit lilac en chocolate Britten op hun beurt weer uit de combinatie van blauwe Britten en een lilac Pers en uit zwarte Britten en Perzische lilacs en chocolates. Pa se laatste 10 jaar zien we als ook in toenemende mate het fawn (= beige)
NIEUWE KLEUREN
De nieuwste kleuren in het Brittenbestand zijn dus het cinnamon en het fawn. Deze kleuren zijn in het Brittenbestand gexefntroduceerd met behulp van een Siameze cinnamon point kater en een sorrel Somalikater. Cinnamon is de kleur van uitgestrooid kaneel .Voor de verdunning (cinnamon en blauw) werd de benaming fawn (= warm beige) gekozen.
Brittenfokker Dick Eindhoven, jullie welbekend (Cattery van Ollyx92s Nest) was de pionier, die zich voor deze kleur volledig heeft ingezet. In 1998 werd de eerste cinnamon Brit geboren: de kater Very Cinny of Ollyx92s Nest. Na deze kater kwamen er meer katers en poezen ook in fawn en werd de fok voor deze mooie kleuren tenslotte helemaal veilig gesteld.
Op de grote Neocatshow van 27 januari 2007 in Utrecht is met succes de erkenningshow voor deze twee nieuwe kleuren in het Brittenbestand gehouden en hebben sindsdien ook de Kampioensstatus.
TABBIES
In de zeventiger jaren werden veel silver tabbyx92s met name uit Engeland gexefmporteerd.
Mw. J. Wols importeerde aldus de silver tabbies Taishun Silver Cloud en Taishun Silver Belle, beide hadden een blotched (=gemarmerd) patroon.
Frits van Eeden, een Haagse kunstschilder, importeerde uit Amerika enkele American Shorthair silver tabbies van de beroemde Soledad cattery. Deze American Shorthairs waren wat kleiner en ranker dan de Britten, maar ze hadden wel een schitterende tekening en geweldige intense groene ogen. Van Eeden was niet bang om goede blauwe Britten in zijn katten in te kruisen om het type te verbeteren. Helaas hadden die wel een slechte invloed op de oogkleur. Door met verstand en inzicht verder te fokken, wist hij echter zowel het type van de silver tabbyx92s te verbeteren en gelukkig ook de mooie groene oogkleur van de Amerikanen te behouden!
Silver Tipped
In de zeventiger jaren van de vorige eeuw kocht Norman Winder (een Engelse kattenfokker) een silvertabby poesje met een vage tekening (Silverseal Turandot). Hij liet haar dekken door de Chinchilla Perzische kater Ch.Polar Piereno. Dit was het begin van de fok van Britse tipped katten in Engeland
Geheel onafhankelijk van Norman Winder vatte Mevr. Ph. Hester in ons land op dezelfde tijd het plan op om silver tipped Britten te gaan fokken. Mevr.Hester bezat de silver tipped kater Fjodor die was voortgekomen uit een ongeplande dekking van een Oosterse Korthaarkater en een Perzische silver shaded poes. Fjodor was een grote elegante kater. Toen men hem voor het eerst zag, dachten ze in eerste instantie dat het een uit de kluiten gewassen zilveren Abessijn was. Toch werd er met deze kater een silver- tipped lijn opgezet, omdat er in die tijd gewoon niets anders beschikbaar was. Een grote vooruitgang werd er geboekt, toen in een dierenasiel Joris werd ontdekt. Van de afstamming van Joris was eigenlijk niets bekend, maar hij zag er uit als een heel behoorlijke Brits korthaar tipped. Door zijn inbreng kwam de fokkerij van deze kleurslag een stuk vooruit. Uit Engeland werden British tipped katten van NormanWinder (Peerless cattery) gexefmporteerd. De mooie heldere silver ondervachtkleur van de Peerless katten en de mooie korte vachten van de Nederlandse katten bleken zo goed samen te gaan, dat de vaderlandse typen al gauw succesvoller waren, dan de oorspronkelijke Engelse!.
Intussen zijn we vele generaties met verbeteringen verder. Lichaamsbouw, tipping en de silver vacht is bij de tegenwoordige topdieren super veel mooier geworden.
Het vroegere probleem met de niet doorlopende streepjes aan de poten en idem de ringen in de staart bestaat nauwelijks meer in de prijswinnende katten van nu.
Deze prachtige fokkersprestatie, hebben we voor een groot deel te danken aan de groep rond catteryArcadia van Ineke en Wout den Hollander. Zij hebben heel veel jaren besteed aan de verbetering van de silvertippende Brit en er bijna een volmaakte varixebteit van gemaakt.
Black Tabby
De black tabby werd vroeger op zx92n Amerikaans brown tabby genoemd, omdat de grondkleur waarop het tabbypatroon a.h.w. ligt warmbruin gekleurd moet zijn. Die warme grondkleur moet tot aan de haarwortel doorgekleurd zijn. Geen geringe opgave voor de fokkers, omdat de onderkant van de haren van tabbyx92s vaak grauwgrijs van kleur is.
Een tweede moeilijkheid bij deze kleur is de oogkleur.
Deze moet als non silver kat dus goudkleurig of oranje van kleur zijn (en niet groen).
Red Tabby
De redtabby moet in tegenstelling tot de effen rode Brit een dieprode tabbytekening vertonen op een crxe8me ondergrondkleur. Ook de redtabby dient een gouden of oranje oogkleur te hebben.
Particolours
Mw. de Kok- Embregts van cattery van dx92Ekster liet op een keer haar bonte huispoes Vlekje dekken door de Perzische kater Banjo van Hoog-Moersbergen. Uit deze combinatie werd in 1975 de particolour blauw/crxe8me met wit poes Mathilde van dx92Ekster geboren. Zij werd de stammoeder van de vele mooie particolours, die toen volgden
Een particolour Brit vertoont niet alleen maar een wit vlekje of een wit medaillonnetje, maar het liefst mooi over het lichaam verdeeld 50% wit in combinatie met een andere kleur(en). Ze komen voor in alle effen kleuren en alle tabbyx92s met wit. De bekendste combinaties zijn: blauw-wit, crxe8me-wit en blauw-crxe8me-wit. De verdeling van het wit en de hoeveelheid wit zijn voor tentoonstellingdieren heel belangrijk (zie standaard), zodat het fokken van een perfect exemplaar niet eenvoudig is.
De oogkleur van deze groep is geel of oranje, behalve bij de silvertabbyx92s met wit, die is nl. groen.
Colourpoints
De Siamese aftekening gecombineerd met het type van de Brit en de echte Britse vachtkwaliteit is een schitterende kat!
De eerste colourpoint Brit, Joery Cabrioles de Santanoe, was een toevalstreffer, maar wel een hele mooie! Bij Lidia Kenter van cattery de Santanoe werd deze kater geboren uit twee Britten, die recessief de pointfactor droegen omdat ze beide in hun voorouders een Perzische colourpoint hadden.
Joery was zo mooi, dat hij het tot Europa Champion schopte.
Inmiddels is de colourpoint Brit een nog niet veel voorkomende verschijning op shows. Een perfecte colourpoint Brit is met zijn prachtige stralend blauwe ogen een schoonheid in combinatie met een stevig blank lijf en prachtige gekleurde points! Hij komt voor in vele pointkleuren, ook tortiepoint, redpoint en zelfs silverpoint.
Toen men in de 19e eeuw in Engeland met tentoonstellingen van huisdieren begon, waren daar ook katten als onderdeel van die tentoonstellingen aanwezig. Men bracht zijn mooiste huiskat mee om hoge prijzen te kunnen winnen. Vaak waren dat geldprijzen, hetgeen nu ook nog op bepaalde Engelse tentoonstellingen gebruikelijk is. Toen al had men een voorkeur voor stevig gebouwde katten met stevige pootjes een korte dichte vacht, een ronde kopvorm en kleine ronde oortjes. Vaak beantwoordden de black tabbyx92s het meest aan de smaak van de keurmeesters. Helaas werden daar toen ook al huiskatten Britse katten genoemd. Het betekent niet meer en niet minder dan: Katten van Engelse [Britse] origine. Nieuwe rassen, die uit het buitenland kwamen werden en worden x93Foreignx94 [niet Brits] genoemd.
Toen in 1871 de eerste tentoonstelling voor uitsluitend katten werd gehouden [Londen Christal Palace], bestond het grootste deel van de tentoongestelde katten aL uit deze Britse Kortharen. De initiatiefnemer van deze Kattententoonstelling was de Kunstschilder Harrison Weir en zijn enige doel was dat de Kat een geliefd en gerespecteerd huisdier zou worden, dat heel goed en liefderijk zou worden verzorgd.
Als voorzitter van de National Cat Club schiep Harrison Weir uit het niets rasstandaarden, waaraan de meest perfecte katten zoveel mogelijk moesten gaan voldoen. Toen al schreef hij voor de Brit een standaard, die in grote lijnen nog steeds geldt! Bijvoorbeeld dat een Brit kort en gespierd [cobby] moet zijn.
Om zoveel mogelijk aan die standaard te voldoen werden er al heel gauw Perzen in de diverse Brits Korthaar bestanden ingefokt.Hoewel de toenmalige Perzische kat niet zo extreem van type was als de tegenwoordige Perzen, brachten ze toch iets belangrijks voor de Britse Kortharen. De lichaamsbouw werd steviger, meer cobby, de pootjes werden wat korter en gespierder en de vacht werd dichter van structuur. Het is heel lang de gewoonte geweest bij Engelse Britten fokkers om per elke derde generatie een Pers in te fokken. Het is dan ook niet verwonderlijk, dat er nogal eens een langhaartje werd [en wordt] geboren in een nestje van twee ouders, die beide kortharig waren! x93Pluisjesx94 worden ze liefdevol genoemd. Maar omdat de fokkers ze als een x93bijproductx94 van hun Brittenfok beschouwden, werden ze meestal voor een zacht prijsje verkocht. Tot er fokkers kwamen, die de speciale schoonheid van de langharen ontdekten en ze speciaal gingen fokken. Gelukkig heeft dit ras inmiddels een eigen standaard.
Tegenwoordig wordt er nog maar sporadisch een dekking van een Pers voor een Brit gearrangeerd.
Het is ook niet meer nodig, omdat er tegenwoordig voldoende fokmateriaal voorhanden is.
(wordt vervolgd)
